कर्जाची भावना आणि आर्थिक व्यवस्थापन यामधील थेट संबंध यावर चर्चा करणार आहोत, जी आपल्या खर्चाच्या रीतकसपणाबद्दल महत्वपूर्ण आहे. प्रामुख्याने, भावना कशा प्रकारे हमी बनतात आणि ती कर्जात नेण्यासाठी आमची प्रतिक्रिया कशा प्रकारे ओळखली जाऊ शकते हे समजून घेणे आवश्यक आहे.
कर्जाचे ओझे आपल्या जीवनात परवडणारे, किंबहुना खूप गहन असू शकते. जर्नल ऑफ कॉन्स्यूमर रिसर्चच्या एका अध्ययनात असे आढळले आहे की, ७२% लोकांचे कर्ज असले तरी ते त्यांच्या भावनात्मक अस्वस्थतेशी संबंधित आहे (Sullivan & Raines, 2020). म्हणजेच, आपले मनोविज्ञान कर्जाच्या व्यवस्थापनाचे आधारभूत कारण आहे.
आपण पैसे का खर्च करतो? अनेकदा, आपल्या मनाच्या अंतर्गत भावनांचा खर्चाशी संबंध असतो. नैतिक मूल्ये, स्वप्ने, किंवा सामाजिक स्थिती आपल्याला भरपूर गोष्टी खरेदी करण्यासाठी प्रेरित करू शकतात.
हसण्याच्या गोष्टींपेक्षा गंभीर गोष्टी एकदा लक्षात ठेवल्यास, आपण आपल्या कर्जाच्या स्थितीत काही बदल करू शकतो. जसे की, "माझ्यावर काही वस्त्र आहे" असे म्हणणे आणि नंतर "हे खरेदी करायचे होते" हे एक हास्याचे हत्यार असू शकते.
संधी एक होती, सुमित नावाचा युवक एका सखोल कर्जात सापडला. त्याने आपल्या माता-पितांची अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी महागड्या गाड्या आणि गॅजेट्स खरेदी केले. त्याच्या भावनाक्षतींमुळे तो आर्थिक सावधतेच्या बाबतीत दुर्लक्ष करीत होता. एकवेळ ऐसी गडबड झाली की, तो थकबाकीदार बनला.
कर्जाची भावना आणि आर्थिक तोटा यामध्ये एक गहन संबंध आहे. डिप्रेशनसारखी मानसिक समस्या कर्जाच्या तनावामुळे होऊ शकते. नैशनल अॅस्ट्रोनॉमी इंस्टिट्यूटच्या एका सर्वेक्षणात सांगण्यात आले आहे की, कर्जात सापडलेल्या ६८% लोकांनी सांगितले की त्यांना मानसिक समस्यांचा सामना करावा लागला. म्हणूनच, पैसे खर्च करण्याचे आणि भावनांना समजून घेणे हे अत्यंत आवश्यक आहे.
तर कसे टाळावे खर्चाचे किंवा कर्जाचे परिणाम? सर्वप्रथम, आपला खर्च लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. म्हणजे, आपल्या भावनांनी आपण पैसे खर्च करताना त्यांची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
ढोबळ गणिताच्या आधारावर, एएनसीडी रिसर्चने दर्शवले आहे की, ५०% तरुण लोक त्यांच्या भावनांच्या प्रभावामुळे अधिक खर्च करतात (Miller & Jones, 2022). हे आकडे आपल्याला काही सांगतात; आपल्याला कर्जाच्या नव्या पायऱ्या गाठायच्या असतील तर मानसिक स्वास्थ्याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
समाजात अनेक ऐसा लोक आहेत, जे कर्जाच्या बाबतीत अधिक सजग झाले आहेत. त्यांनी त्यांच्या खर्चांची तपासणी करणे आवश्यक आहे आणि भावनात्मक खर्चाची प्रमाण कमी करण्यासाठी उपाययोजना केली आहे. एकदा चुकलं तरी त्यांना पुन्हा उभ्यास मिळवायचा आहे.
या सर्व गोष्टी गंभीर असल्या तरी, त्यात थोडा हसण्याचा टोन असावा. कर्ज घेणे म्हणजे निंदा किंवा आपल्या आवडत्या वस्त्राच्या खरेद्यासाठी पैसे खर्च करणे अत्यंत शक्य आहे. काही वेळा, "क्या आप कर्ज मफलर ना हो?" असं विचारल्यास, एक चांगली जोक असू शकते!
बोलून झाल्यावर, यात एक गोष्ट निश्चित आहे - आपली भावना कर्जाच्या परिस्थितीत शक्तिशाली भूमिका निभावते. भावनांच्या ओझ्याखाली सापडणे म्हणजे सावधगिरीने वागणे. म्हणून, कर्ज आणि खर्चाबद्दल सजग राहण्याची आवश्यकता आहे. हे प्रारंभिक मुद्देसारखे आहे, आणि आपल्याकडे सकारात्मक भविष्यातना वाढवण्यासाठी स्विच करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
आता येणाऱ्या काळात, कर्जाच्या मनोविज्ञानाबद्दल विचार केला पाहिजे. म्हणजेच, भावनांचा साक्षात्कार आणि कर्जाची परतफेड यांच्यात एक सकारात्मक संतुलन निर्माण करणे आवश्यक आहे.