การใช้จ่ายโดยไม่คำนึงถึงอารมณ์สามารถส่งผลกระทบต่อการจัดการงบประมาณของคุณอย่างรุนแรง บทความนี้จะสำรวจความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และการใช้จ่าย พร้อมเสนอวิธีการจัดการกับปัญหานี้
ลองคิดดูสิว่า คุณเคยออกไปซูเปอร์มาร์เก็ตด้วยอารมณ์ที่ดีและเดินกลับบ้านพร้อมกับขนมและของที่ไม่จำเป็นจำนวนมากหรือไม่? โดยเฉพาะเมื่อคุณรู้สึกเศร้าหรือเครียด การใช้จ่ายสามารถกลายเป็นวิธีการที่หลายคนเลือกเพื่อ "เติมเต็ม" ความรู้สึกที่ขาดหายไป
พิจารณา “ซูซาน” ผู้หญิงวัย 30 ปี ที่เจอปัญหาความเครียดในที่ทำงาน เมื่อรู้สึกกดดัน เธอมักไปช็อปปิ้งทุกสุดสัปดาห์เพื่อซื้อกระเป๋าเพื่อลดความเครียด จากข้อมูลของ CreditCards.com พบว่า 60% ของผู้คนใช้การช็อปปิ้งเป็นการหลบหนีจากความเครียดที่เกิดจากชีวิตประจำวัน
เมื่อต้องเผชิญกับระดับอารมณ์ที่สูงมาก มันสามารถทำให้เราตัดสินใจไม่ดี เรื่องนี้เป็นที่รู้จักกันในวงการจิตวิทยาว่า “การตัดสินใจโดยอิงจากอารมณ์” ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้หลายคนมีปัญหาทางการเงิน
การศึกษาในปี 2021 โดย American Psychological Association พบว่า ผู้คนที่รู้สึกเครียดมีแนวโน้มที่จะใช้จ่ายมากกว่า 34% เมื่อเปรียบเทียบกับวันที่รู้สึกปกติ นั่นหมายความว่าปัญหาทางการเงินส่วนใหญ่เกิดจากการเลือกที่ไม่ดีเหล่านี้
เมื่ออารมณ์ของคุณเริ่มบดบังการตัดสินใจในเรื่องการเงิน คุณต้องมีวิธีจัดการกับสิ่งนั้น โดยการรู้จักวิธีเผชิญหน้ากับอารมณ์และลดการใช้จ่ายอันไม่จำเป็น
1. **ทำบันทึกอารมณ์**: เราจะสามารถติดตามความรู้สึกของเราและระบุว่าเมื่อไหร่ที่การใช้จ่ายเริ่มสูงขึ้น
2. **หากิจกรรมอื่น**: แทนที่จะไปช็อปปิ้งเมื่อรู้สึกเศร้า ลองหากิจกรรมอื่นที่สามารถช่วยบรรเทาความเครียด เช่น วิ่งออกกำลังกายหรืออ่านหนังสือ
3. **สร้างงบประมาณอารมณ์**: รวบรวมทุกสัปดาห์ โดยกำหนดจำนวนเงินที่เป็นค่าใช้จ่ายเพื่ออารมณ์
ความตระหนักรู้ในอารมณ์ของคุณเป็นสิ่งสำคัญ การฝึกสมาธิบางครั้งอาจช่วยให้คุณสามารถควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น และสร้างความตระหนักรู้ว่าสิ่งใดทำให้คุณรู้สึกมีความสุขหรือเครียด
สร้างงบประมาณที่เหมาะสมกับสภาพอารมณ์ของคุณจำเป็นต้องใช้กลยุทธ์และวิธีการ ที่สำคัญคือการตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน มีวิธีการที่ง่ายในการทำเช่นนี้:
กำหนดสิ่งที่คุณต้องการอย่างชัดเจน เมื่อคุณรู้ว่าคุณมีค่าของแต่ละรายการ จะทำให้คุณมีแนวโน้มที่จะคิดถึงการใช้จ่ายมากขึ้น
มีแอปพลิเคชันและเครื่องมือออนไลน์มากมายที่สามารถช่วยติดตามการใช้จ่ายของคุณ ทำให้คุณสามารถเปรียบเทียบกับงบประมาณที่ตั้งไว้ และเตือนให้คุณหยุดก่อนที่จะใช้จ่ายเกิน
เราอาจจะเกิดคำถามว่า ทำไมอารมณ์ถึงมีผลจนทำให้เราใช้จ่ายเกินจริง? คำตอบอยู่ที่เรื่อง “การเสพติดการใช้จ่าย” ซึ่งอาจเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งการได้รับการชื่นชมจากการซื้อของ ความเครียด หรือแม้แต่ความเหงา
การศึกษาจาก Journal of Consumer Research ยังยืนยันว่า การใช้จ่ายบ่อยๆ อาจทำให้คุณรู้สึกมีความสุขชั่วคราว แต่ผลระยะยาวนั้นกลับส่งผลดีต่อสภาพจิตใจโดยรวมของคุณไม่มากนัก
เพื่อจัดการปัญหานี้ เราต้องอาศัยกลยุทธ์ในการลดการใช้จ่าย ให้เราไปดูทางเลือกที่ดีในการแยกอารมณ์ออกจากการใช้จ่าย
สร้างช่วงเวลาดีๆ ที่กำหนด เมื่อคุณไม่สามารถใช้จ่าย เช่น อาจจะตั้งเวลาก่อนที่คุณจะตัดสินใจซื้อของ สิ่งนี้จะช่วยให้คุณอยู่ห่างจากการใช้จ่ายในขณะที่มีเพียงอารมณ์
การใช้จ่ายตามอารมณ์อาจทำให้การควบคุมงบประมาณยากขึ้น จนทำให้ผู้คนต้องรู้จักวิธีการจัดการ เพื่อให้ชีวิตทางการเงินเป็นไปอย่างสมดุล การพัฒนาวิธีการรับมือจะช่วยให้เราดำเนินชีวิตได้ดีขึ้น
จำไว้ว่าการช็อปปิ้งไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุดในการรับมือกับอารมณ์ เชื่อมโยงกันเพียงแค่จับตาดูอารมณ์และต้องอาศัยการจัดการอย่างมีสติ